Działy (9)

Ostatnia aktualizacja treści: 22 listopada 2026

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną krok po kroku

Stan prawny na 18 listopada 2026Redakcja prowadzenie-spolki.pl6 min czytania
Wspólnicy spółki cywilnej dostosowują umowę do spółki jawnej

Spółka cywilna może być przekształcona w spółkę jawną na podstawie art. 26 § 4 KSH [źródło: eli.gov.pl]. Przekształcenie nie wymaga zakładania nowej spółki od zera: majątek wspólny wspólników staje się z chwilą wpisu do KRS majątkiem spółki jawnej, a prawa i obowiązki przechodzą automatycznie. Kluczowy warunek: zgłoszenia do sądu rejestrowego muszą dokonać wszyscy wspólnicy.

Czy spółka cywilna może być przekształcona w spółkę jawną?

Tak, art. 26 § 4 KSH wprost dopuszcza taką ścieżkę. Przekształcenie nie jest jednak tożsame z rejestracją zupełnie nowej spółki: wspólnicy dostosowują istniejącą umowę do wymagań KSH i zgłaszają zmianę do rejestru. Nowa spółka jawna wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki, które dotychczas stanowiły wspólny majątek wspólników spółki cywilnej.

Ważne zastrzeżenie: przy przekształceniu umowy spółki jawnej nie można zawrzeć przy użyciu wzorca (S24). Artykuł 26 § 4 KSH wyklucza tę drogę wprost. Oznacza to, że umowę spółki jawnej trzeba sporządzić poza systemem wzorców.

Spółka cywilna i spółka jawna różnią się podmiotowością prawną, sposobem rejestracji i przebiegiem reprezentacji.

Jak przebiega przekształcenie krok po kroku

Przekształcenie składa się z trzech następujących po sobie etapów:

  1. Dostosowanie umowy. Wszyscy wspólnicy uzgadniają i podpisują treść umowy dostosowaną do przepisów o spółce jawnej (art. 26 § 6 KSH). Umowy nie można zawrzeć w S24 na wzorcu.
  2. Zgłoszenie do KRS. Wszyscy wspólnicy składają wniosek do sądu rejestrowego przez system teleinformatyczny (art. 26 § 4 KSH, art. 19 ust. 2 ustawy o KRS). Nie jest dopuszczalne złożenie wniosku w formie papierowej.
  3. Wpis do rejestru. Z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS spółka staje się spółką jawną. Prawa i obowiązki stanowiące dotychczas wspólny majątek wspólników stają się majątkiem nowej spółki (art. 26 § 5 KSH).

W spółce cywilnej przedsiębiorcami są wspólnicy, a nie spółka. Spółka cywilna nie ma wpisu w KRS. Po przekształceniu jedynym podmiotem w obrocie jest spółka jawna wpisana do rejestru przedsiębiorców.

Inną ścieżką zmiany formy, rządzącą się osobnymi przepisami, jest przekształcenie JDG w spółkę z o.o. .

Wniosek o wpis spółki jawnej składany przez internet
Źródło: Pexels, fot. Sora Shimazaki

Co zmienia się po przekształceniu: majątek, reprezentacja i zdolność prawna

Przekształcenie wprowadza istotne zmiany w trzech obszarach.

Majątek. W spółce cywilnej wspólnicy są współwłaścicielami majątku w ramach wspólności łącznej. Po przekształceniu majątek staje się majątkiem spółki jawnej jako odrębnego podmiotu. Spółka jawna we własnym imieniu nabywa prawa, zaciąga zobowiązania i może być stroną postępowania sądowego (art. 8 § 1 i art. 28 KSH).

Reprezentacja. W spółce cywilnej każdy wspólnik reprezentuje spółkę w zakresie, w jakim może prowadzić jej sprawy (art. 866 KC). W spółce jawnej prawo do reprezentacji ma każdy wspólnik, chyba że umowa spółki lub orzeczenie sądu stanowi inaczej (art. 29 § 1–2 KSH). Różnica jest praktyczna: spółka jawna działa jako podmiot w obrocie, nie jako zbiór wspólników.

Od dnia wpisu wspólnicy prowadzą więc spółkę jawną , a nie umowę cywilną między sobą.

Spółka cywilna a spółka jawna po przekształceniu: porównanie

CechaSpółka cywilnaSpółka jawna
Podmiotowość prawnabrak; przedsiębiorcami są wspólnicyspółka jest odrębnym podmiotem prawa
Rejestrbrak wpisu spółki w KRSspółka w KRS
Własność majątkuwspólny majątek wspólników (wspólność łączna)majątek spółki
Reprezentacjakażdy wspólnik w zakresie prowadzenia spraw (art. 866 KC)każdy wspólnik, o ile umowa nie stanowi inaczej (art. 29 KSH)
Zdolność sądowabrak; stroną są wspólnicyspółka może pozywać i być pozywana

Porównanie pokazuje, że przekształcenie zmienia przede wszystkim to, kto jest stroną umów i postępowań: zamiast wspólników występuje spółka.

Źródło zestawienia: art. 8, 28, 29 KSH; art. 866 KC.

Wspólnicy prowadzący firmę po przekształceniu w spółkę jawną
Źródło: Pexels, fot. Kampus Production

Co, jeśli jeden ze wspólników nie chce przekształcenia?

Ponieważ zgłoszenia do sądu rejestrowego dokonują wszyscy wspólnicy (art. 26 § 4 KSH), przekształcenie nie dojdzie do skutku bez udziału każdego z nich [źródło: eli.gov.pl]. Wspólnicy muszą też wspólnie dostosować umowę do przepisów o spółce jawnej przed zgłoszeniem. W praktyce oznacza to, że decyzję o przekształceniu trzeba uzgodnić z całym składem spółki cywilnej jeszcze przed pracą nad nową umową, bo bez podpisów wszystkich wniosek nie spełni wymogu ustawy. Wspólnik, który nie chce zostać w spółce, może z niej wystąpić na zasadach przewidzianych dla spółki cywilnej: przy umowie na czas nieoznaczony przez wypowiedzenie z trzymiesięcznym wyprzedzeniem na koniec roku obrachunkowego (art. 869 § 1 KC). Pozostali wspólnicy mogą potem przekształcić spółkę już we własnym składzie.

Skutki podatkowe: czy spółka jawna płaci CIT?

Wspólnicy spółki jawnej co do zasady rozliczają dochód z działalności samodzielnie, każdy według swojej formy opodatkowania. Spółka jawna nie jest podatnikiem CIT, pod warunkiem że wszyscy jej wspólnicy są osobami fizycznymi.

Wyjątek pojawia się, gdy nie wszyscy wspólnicy są osobami fizycznymi (np. wspólnikiem jest spółka z o.o.) i jednocześnie spółka nie złoży naczelnikowi urzędu skarbowego informacji o wspólnikach. W takim przypadku spółka jawna staje się podatnikiem CIT (art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT).

W praktyce: jeśli po przekształceniu wszyscy wspólnicy spółki jawnej są osobami fizycznymi i spółka spełni obowiązek informacyjny, opodatkowanie pozostaje po stronie wspólników, nie spółki.

ZUS po przekształceniu: co zmienia się dla wspólnika?

Zmiana formy prawnej ma bezpośredni skutek dla składek ZUS. Wspólnik spółki cywilnej jest przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i może korzystać z ulg właściwych dla grupy I: ulgi na start albo preferencyjnych składek. Wspólnik spółki jawnej trafia do grupy II i opłaca pełne składki od razu.

W 2026 r. pełne składki społeczne wspólnika spółki jawnej wynoszą 1 788,29 zł miesięcznie bez dobrowolnej składki chorobowej albo 1 926,76 zł z chorobową, plus składka zdrowotna. Oznacza to, że jeśli wspólnik spółki cywilnej korzystał z preferencji, przekształcenie kończy ten etap.

Składka zdrowotna wspólnika spółki jawnej zależy od formy opodatkowania, tak jak u innych wspólników, których dotyczy ZUS wspólnika spółki osobowej .

Czy trzeba zamykać księgi rachunkowe przy przekształceniu?

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie wymaga zamknięcia ksiąg rachunkowych na dzień przekształcenia ani ich otwarcia w nowej formie. Artykuł 12 ust. 3 pkt 1 ustawy o rachunkowości dopuszcza, by przy przekształceniu spółki osobowej w spółkę osobową ksiąg nie zamykać i nie otwierać. To uproszczenie zmniejsza obciążenia związane z przekształceniem. Samo przekształcenie nie zmienia też zasady liczenia progu: dla spółki cywilnej i jawnej osób fizycznych liczą się przychody netto za poprzedni rok obrotowy.

Obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych w spółce jawnej, której wszyscy wspólnicy są osobami fizycznymi, powstaje, gdy przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy osiągnęły co najmniej równowartość 2 500 000 euro (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości). Poniżej tego progu spółka może dobrowolnie stosować zasady rachunkowości od początku następnego roku obrotowego.

Procedura likwidacji spółki cywilnej znajduje zastosowanie, gdy wspólnicy zdecydują się na zamknięcie działalności bez przekształcenia.

Najczęstsze pytania

Jakie są kroki przekształcenia spółki cywilnej w jawną?

Trzy kroki: (1) wszyscy wspólnicy dostosowują umowę do przepisów o spółce jawnej (art. 26 § 6 KSH); (2) wszyscy wspólnicy składają wniosek do sądu rejestrowego przez system teleinformatyczny (art. 26 § 4 KSH, art. 19 ust. 2 ustawy o KRS); (3) z chwilą wpisu do KRS spółka staje się spółką jawną (art. 26 § 5 KSH).

Czy wszyscy wspólnicy muszą podpisać wniosek?

Tak. Art. 26 § 4 KSH wymaga, by zgłoszenia do sądu rejestrowego dokonali wszyscy wspólnicy. Nie jest możliwe, by wniosek złożył tylko jeden z nich bez pozostałych.

Jakie są skutki podatkowe przekształcenia spółki cywilnej w jawną?

Co do zasady wspólnicy spółki jawnej nadal rozliczają dochód z działalności samodzielnie, każdy we własnym PIT. Spółka jawna staje się podatnikiem CIT w sytuacji określonej w art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT: gdy nie wszyscy wspólnicy są osobami fizycznymi i spółka nie złoży informacji o wspólnikach.

Tekst opisuje przepisy w stanie na dzień podany przy artykule i ma charakter informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani księgowej dopasowanej do sytuacji Twojej spółki.

Źródła

  1. eli.gov.pl

Polecane artykuły

Facebook