Spółka z o.o. może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, jeśli jej sprzedaż nie przekroczyła 240 000 zł bez podatku w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym; to limit obowiązujący w 2026 r. [źródło: eli.gov.pl]. Formularz VAT-R składa się do naczelnika urzędu skarbowego przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej. Spółka korzystająca ze zwolnienia może, ale nie musi, składać to zgłoszenie.
Czy spółka z o.o. może być zwolniona z VAT?
Tak. Forma prawna nie wyklucza zwolnienia podmiotowego. Spółka z o.o. korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, o ile jej sprzedaż nie przekroczyła 240 000 zł bez podatku w poprzednim roku podatkowym i nie przekracza tej kwoty w roku bieżącym.
Zwolnienie podmiotowe oznacza, że spółka nie nalicza VAT od swojej sprzedaży. Czy to dla niej korzystne, zależy od tego, kim są jej klienci i jakie zakupy robi, dlatego decyzję warto przeliczyć z osobą prowadzącą księgi przed pierwszą sprzedażą.
Status VAT to decyzja niezależna od tego, jaką formę opodatkowania spółki w CIT wybierze zarząd.
Co nie wlicza się do limitu 240 000 zł?
Nie każda sprzedaż powiększa licznik do limitu zwolnienia. Art. 113 ust. 2 ustawy o VAT wyłącza z podstawy obliczenia dwie kategorie [źródło: eli.gov.pl]:
- sprzedaż zwolnioną przedmiotowo z art. 43 ust. 1, z wyjątkiem transakcji dotyczących nieruchomości, usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41 oraz usług ubezpieczeniowych, o ile nie mają charakteru pomocniczego;
- dostawy środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
Uwaga na nieruchomości: transakcje ich dotyczące wlicza się do limitu, nawet gdy są zwolnione przedmiotowo, chyba że mają charakter pomocniczy. Sprzedaż towarów handlowych oraz świadczenie usług co do zasady opodatkowanych zwiększa licznik w pełnej kwocie netto. Gdy spółka łączy działalność zwolnioną przedmiotowo i opodatkowaną, warto prowadzić bieżącą ewidencję wyłącznie kwot wliczanych do limitu, żeby nie dopuścić do niezamierzonego przekroczenia.
Nowa spółka w trakcie roku: jak obliczyć proporcję?
Spółka założona w trakcie roku nie ma danych z poprzedniego okresu. Art. 113 ust. 9 ustawy o VAT nakazuje oceniać możliwość zwolnienia przez pryzmat przewidywanej sprzedaży w proporcji do okresu działalności w danym roku [źródło: eli.gov.pl].
Przewidywaną sprzedaż porównuje się z limitem 240 000 zł wyliczonym proporcjonalnie do okresu działalności w roku. Przykład: spółka, która zaczyna sprzedaż w połowie roku, zestawia przewidywaną sprzedaż do końca grudnia z mniej więcej połową limitu, czyli około 120 000 zł.
Jeśli jednak faktyczna sprzedaż przekroczy wyliczoną proporcję, spółka traci zwolnienie od czynności, która spowodowała przekroczenie, nie od początku następnego miesiąca (art. 113 ust. 10 ustawy o VAT).
Kiedy zwolnienie podmiotowe nie przysługuje?
Spółka nie może korzystać ze zwolnienia niezależnie od wysokości sprzedaży, jeśli wykonuje czynności wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Poniższa tabela zestawia najważniejsze wyłączenia.
| Kategoria | Przykłady czynności |
|---|---|
| Dostawy towarów z załącznika nr 12 do ustawy o VAT | towary wymienione w tym załączniku |
| Dostawy wyrobów akcyzowych (z wyjątkami) | wyroby objęte akcyzą, poza energią elektryczną, wyrobami tytoniowymi i samochodami osobowymi stanowiącymi środki trwałe |
| Dostawy budynków w przypadkach z art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b | określone transakcje nieruchomościami |
| Dostawy terenów budowlanych | grunty przeznaczone pod zabudowę |
| Dostawy nowych środków transportu | nowe samochody, łodzie, motocykle |
| Dostawy w sprzedaży na odległość: kosmetyki, komputery i elektronika, urządzenia elektryczne, maszyny (PKWiU 20.42.1, 26, 27, 28), części i akcesoria do pojazdów | sklep internetowy z elektroniką |
| Usługi prawnicze | obsługa prawna |
| Usługi doradcze (z wyjątkiem doradztwa rolniczego) | konsulting, doradztwo podatkowe i finansowe |
| Usługi jubilerskie | wyrób i sprzedaż biżuterii |
| Usługi ściągania długów i factoring | windykacja wierzytelności |
Spółka, której przedmiot działalności obejmuje choćby jedną z powyższych czynności, jest zobowiązana zarejestrować się jako czynny podatnik VAT przed jej pierwszym wykonaniem. Status ten należy ustalić już na etapie planowania działalności, a nie dopiero po otrzymaniu pierwszej faktury.
Jak złożyć VAT-R: rejestracja przed pierwszą sprzedażą
Zgłoszenie rejestracyjne VAT-R składa się do naczelnika właściwego urzędu skarbowego przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej (art. 96 ust. 1 ustawy o VAT) [źródło: eli.gov.pl]. Spółka korzystająca ze zwolnienia podmiotowego może, ale nie musi, składać to zgłoszenie. Jeśli je złoży, urząd rejestruje ją jako “podatnika VAT zwolnionego” i na wniosek wydaje potwierdzenie rejestracji.
Gdy spółka decyduje się na rejestrację jako czynny podatnik VAT, urząd rejestruje ją jako “podatnika VAT czynnego”. Od tej chwili spółka trafia do wykazu podatników VAT prowadzonego przez Szefa KAS (tzw. biała lista), który zawiera m.in. numery rachunków bankowych zgłoszonych przez podatnika.
VAT-R składa się w tym samym okresie co NIP-8, w ramach obowiązków po rejestracji spółki .
Gdy zwolniony podatnik zaczyna sprzedaż opodatkowaną lub rezygnuje ze zwolnienia, składa aktualizację VAT-R albo nowe zgłoszenie. Termin złożenia zależy od przyczyny zmiany i wynika z art. 96 ust. 5 ustawy o VAT.
Co się dzieje po przekroczeniu limitu?
Zwolnienie podmiotowe traci moc od tej konkretnej czynności, którą spółka przekroczyła kwotę 240 000 zł: nie od następnego miesiąca, nie od następnego roku (art. 113 ust. 5 ustawy o VAT). Skutki są natychmiastowe:
- od tej czynności spółka jest zobowiązana naliczyć VAT;
- musi złożyć lub zaktualizować VAT-R i zarejestrować się jako czynny podatnik;
- prowadzi rozliczenie VAT jako czynny podatnik.
Spółka zbliżająca się do limitu powinna na bieżąco śledzić wartość sprzedaży, by nie zaskoczyć kontrahentów nagłą zmianą statusu na fakturach. Limit VAT nie ma związku z limitem małego podatnika CIT , który liczy się w euro i decyduje o stawce 9%.
Rezygnacja ze zwolnienia i powrót
Spółka, która chce zacząć rozliczać VAT dobrowolnie, składa pisemne zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, od którego rezygnuje ze zwolnienia. Nowy podatnik, który jeszcze nie wykonał żadnej czynności opodatkowanej, zawiadamia urząd przed pierwszą taką czynnością (art. 113 ust. 4 ustawy o VAT).
Powrót do zwolnienia po jego utracie lub rezygnacji jest możliwy najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym nastąpiła utrata lub rezygnacja (art. 113 ust. 11 ustawy o VAT) [źródło: eli.gov.pl]. Jeśli spółka utraciła zwolnienie w sierpniu 2026 r., najwcześniej może do niego wrócić 1 stycznia 2028 r., bo rok liczy się od końca 2026 r.
Przed powrotem do zwolnienia warto zweryfikować, czy spółka spełnia warunki z art. 113 ustawy o VAT.
Najczęstsze pytania
Czy spółka może stosować zwolnienie od pierwszego dnia po rejestracji? Tak, pod warunkiem że przedmiot działalności nie obejmuje czynności z art. 113 ust. 13 i planowana sprzedaż proporcjonalnie do okresu działalności nie przekroczy limitu 240 000 zł. Rejestracja VAT-R jako “podatnika zwolnionego” nie jest obowiązkowa, ale pozwala uzyskać potwierdzenie statusu.
Czy zwolniona spółka musi mieć rachunek bankowy na białej liście? Obowiązek płatności przez rachunek płatniczy wynika z odrębnych przepisów o transakcjach między przedsiębiorcami powyżej 15 000 zł, niezależnie od statusu VAT. Rachunek spółka zgłasza w NIP-8.
Czy przychody ze sprzedaży środka trwałego wliczają się do limitu? Nie. Dostawy środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji są wyłączone z podstawy obliczenia limitu na mocy art. 113 ust. 2 ustawy o VAT.
Czy zwolnienie z VAT wyklucza estoński CIT? Nie. Status podatnika VAT i wybór formy opodatkowania CIT to odrębne decyzje regulowane różnymi ustawami. Warunki wejścia na ryczałt od dochodów spółek reguluje ustawa o CIT.
Zarząd powinien ustalić status VAT spółki przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej i zweryfikować, czy planowany przedmiot działalności nie wyklucza zwolnienia podmiotowego. Aktualny status podatnika oraz numery rachunków bankowych można sprawdzić w wykazie podatników VAT dostępnym w Biuletynie Informacji Publicznej.
Tekst opisuje przepisy w stanie na dzień podany przy artykule i ma charakter informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani księgowej dopasowanej do sytuacji Twojej spółki.
Źródła
- eli.gov.pl – ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2026 poz. 1263), art. 96, 96b, 113






