Działy (9)

Ostatnia aktualizacja treści: 22 listopada 2026

BHP w spółce: obowiązki pracodawcy, szkolenia, ocena ryzyka i służba BHP

Stan prawny na 17 listopada 2026Redakcja prowadzenie-spolki.pl6 min czytania
Pracownik w kasku i kamizelce na stanowisku pracy

Gdy spółka zatrudnia pierwszego pracownika, staje się pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy i przejmuje pełną odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązki zaczynają się jeszcze przed pierwszym dniem pracy nowego człowieka: bez aktualnego orzeczenia lekarskiego i odbycia szkolenia BHP nie wolno dopuścić go do wykonywania obowiązków [źródło: eli.gov.pl]. Poniżej zebrano wszystkie wymogi z artykułami Kodeksu pracy i progami zatrudnienia, od których zależy forma służby BHP.

Zatrudnienie pierwszego pracownika wiąże się też z innymi obowiązkami formalnymi, jak podpisanie umowy, zgłoszenie do ZUS i przekazanie informacji o warunkach zatrudnienia. Te kroki mają swoją kolejność i terminy, a zatrudnienie pierwszego pracownika zaczyna się od nich jeszcze przed szkoleniem BHP.

Kto odpowiada za BHP w spółce?

Odpowiedzialność za stan BHP ponosi pracodawca, a w spółce z o.o. obowiązki te wykonuje zarząd. Artykuł 207 § 1 Kodeksu pracy wskazuje wprost, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Obowiązki pracowników w tym zakresie tej odpowiedzialności nie zmniejszają [źródło: eli.gov.pl].

Z art. 207 § 2 KP wynika, że pracodawca ma chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązek ten obejmuje:

  • organizację pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki,
  • zapewnienie przestrzegania przepisów BHP przez pracowników.

Odpowiedzialność zarządu nie jest warunkowa. Nawet jeśli spółka powierzy zadania BHP wyspecjalizowanej firmie zewnętrznej, to pracodawca pozostaje odpowiedzialny za prawidłowość ich wykonania.

Badania wstępne i szkolenie przed dopuszczeniem do pracy

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. Obowiązek ten wynika z art. 229 § 4 Kodeksu pracy i dotyczy każdego nowo zatrudnionego [źródło: eli.gov.pl]. Badania wstępne obejmują osoby przyjmowane do pracy.

Równolegle z badaniami lekarskimi pracodawca musi przeprowadzić szkolenie BHP. Art. 237³ § 2 KP stanowi, że przeszkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy następuje przed dopuszczeniem do pracy.

Obok szkolenia wstępnego pracodawca zobowiązany jest organizować szkolenia okresowe. Ten sam art. 237³ § 2 KP zobowiązuje pracodawcę do prowadzenia szkoleń okresowych, a § 1 zakazuje dopuszczenia do pracy osoby bez wymaganych kwalifikacji i dostatecznej znajomości przepisów BHP. Częstotliwości szkoleń okresowych w latach ten przepis nie określa.

Apteczka pierwszej pomocy na ścianie w firmie
Źródło: Pexels, fot. Pavel Danilyuk

Ocena ryzyka, pierwsza pomoc i ewakuacja: co musi zapewnić spółka?

Ocena ryzyka zawodowego jest obowiązkowa niezależnie od liczby pracowników. Wynika to z art. 226 Kodeksu pracy, który nakłada na pracodawcę trzy obowiązki: ocenić ryzyko, udokumentować je oraz poinformować pracowników o wynikach oceny i zasadach ochrony [źródło: eli.gov.pl].

Pracodawca musi zapewnić środki do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach oraz wyznaczyć pracowników do jej udzielania. Obowiązek ten obejmuje też wyznaczenie pracowników odpowiedzialnych za działania w razie pożaru i ewakuację. Wynika to z art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy [źródło: eli.gov.pl].

W praktyce oznacza to:

  • zapewnienie środków do udzielania pierwszej pomocy,
  • wyznaczenie pracowników do udzielania pierwszej pomocy,
  • wyznaczenie osób odpowiedzialnych za działania przeciwpożarowe i ewakuację.

Obowiązki z art. 226 i art. 209¹ KP powstają już przy jednym pracowniku, więc spółka nie może odłożyć ich do czasu, aż zatrudnienie wzrośnie.

Czy zarząd może sam pełnić służbę BHP?

Tak, ale tylko przy spełnieniu warunków z art. 237¹¹ KP. Przepis ten określa cztery możliwe formy organizacji służby BHP w zależności od liczby pracowników [źródło: eli.gov.pl]:

Liczba pracownikówForma służby BHP
Do 10Pracodawca może sam wykonywać zadania służby BHP po ukończeniu wymaganego szkolenia
Do 50, w grupie ryzyka nie wyższej niż IIIPracodawca może sam wykonywać zadania służby BHP po ukończeniu wymaganego szkolenia
Do 100Pracodawca może powierzyć zadania BHP pracownikowi wykonującemu inną pracę w tej spółce
Powyżej 100Pracodawca tworzy służbę BHP

Zarząd spółki, który chce samodzielnie pełnić obowiązki służby BHP, musi ukończyć wymagane szkolenie. Przynależność do grupy ryzyka (do III włącznie przy progu 50 pracowników) zależy od sklasyfikowania działalności według odrębnych przepisów. Jeśli spółka nie spełnia warunków do samodzielnego pełnienia obowiązków i nie ma pracownika z odpowiednimi kompetencjami, konieczne jest skorzystanie ze specjalistów zewnętrznych.

Art. 237¹¹ § 2 KP przewiduje, że gdy pracodawca nie dysponuje kompetentnymi pracownikami zdolnymi do pełnienia funkcji służby BHP, może powierzyć jej zadania specjalistom spoza zakładu. Odpowiedzialność za stan BHP pozostaje jednak po stronie pracodawcy (art. 207 § 1 KP).

Pracodawca ma też obowiązek konsultować z pracownikami lub ich przedstawicielami działania związane z BHP. Obowiązek ten wynika z art. 237¹¹a § 1 Kodeksu pracy [źródło: eli.gov.pl]. Dotyczy on między innymi decyzji o powierzeniu zadań służby BHP pracownikowi lub podmiotowi zewnętrznemu.

Szkolenie BHP pracowników spółki w sali
Źródło: Pexels, fot. Pavel Danilyuk

Lista obowiązków BHP przy pierwszym pracowniku

Poniższa tabela zbiera obowiązki BHP spółki w kolejności, w jakiej pojawiają się przy zatrudnieniu pierwszego pracownika:

ObowiązekKiedyPodstawa
Badania wstępne i aktualne orzeczenie lekarskieprzed dopuszczeniem do pracyart. 229 § 1 i § 4 KP
Sprawdzenie kwalifikacji i znajomości przepisów BHPprzed dopuszczeniem do pracyart. 237³ § 1 KP
Szkolenie BHP wstępneprzed dopuszczeniem do pracyart. 237³ § 2 KP
Ocena ryzyka zawodowego i poinformowanie o nim pracownikaprzy organizacji stanowiskaart. 226 KP
Środki pierwszej pomocy i osoby wyznaczone do pierwszej pomocy, ochrony ppoż. i ewakuacjiod pierwszego pracownikaart. 209¹ § 1 KP
Szkolenia okresowew trakcie zatrudnieniaart. 237³ § 2 KP
Wybór formy służby BHP i konsultacja z pracownikamizależnie od liczby pracownikówart. 237¹¹, 237¹¹a KP

Tabela pokazuje, że najwięcej obowiązków przypada na okres przed pierwszym dniem pracy: bez orzeczenia lekarskiego i szkolenia wstępnego pracownik nie może rozpocząć pracy, nawet jeśli umowa jest już podpisana. Pozostałe obowiązki spółka realizuje na bieżąco, a ich forma zależy od tego, ilu ludzi zatrudnia.

BHP a stażysta z urzędu pracy

Stażysta skierowany przez urząd pracy podlega przepisom BHP na takich samych zasadach jak pracownik. Spółka jako organizator stażu ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki, przeprowadzić szkolenie BHP i szkolenie przeciwpożarowe, dostarczyć odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej oraz zapewnić profilaktyczną opiekę zdrowotną i ochronę przed mobbingiem, przestrzegając zasady równego traktowania [źródło: praca.gov.pl]. Przed rozpoczęciem stażu organizator kieruje stażystę na wstępne badania lekarskie na własny koszt, zapoznaje go z regulaminem pracy i przekazuje na piśmie zakres obowiązków. Opiekun stażysty wyznaczony przez spółkę nadzoruje jego pracę, także pod kątem przestrzegania przepisów BHP i przeciwpożarowych, do których stażysta jest zobowiązany tak jak pracownicy.

Liczba stażystów zależy od liczby etatów, bo stażysta z urzędu pracy może trafić do spółki tylko w limicie pracowników przeliczonych na pełne etaty.

Najczęstsze pytania

Kto ponosi odpowiedzialność za BHP, jeśli spółka powierzyła te zadania firmie zewnętrznej? Odpowiedzialność za stan BHP ponosi zawsze pracodawca, czyli spółka przez swój zarząd. Powierzenie zadań służby BHP podmiotowi zewnętrznemu nie przenosi tej odpowiedzialności na outsourcera. Art. 207 § 1 KP nie przewiduje takiego wyjątku.

Czy szkolenia okresowe BHP są obowiązkowe? Tak. Art. 237³ § 2 KP zobowiązuje pracodawcę do przeszkolenia pracownika przed dopuszczeniem do pracy i do prowadzenia szkoleń okresowych.

Czy spółka musi sporządzić ocenę ryzyka przy jednym pracowniku? Tak. Art. 226 KP nie uzależnia obowiązku oceny ryzyka od liczby zatrudnionych. Ocenę przeprowadza się dla każdego stanowiska pracy niezależnie od wielkości zakładu.

Tekst opisuje przepisy w stanie na dzień podany przy artykule i ma charakter informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej, podatkowej ani księgowej dopasowanej do sytuacji Twojej spółki.

Źródła

  1. eli.gov.pl
  2. praca.gov.pl

Polecane artykuły

Facebook